Nieuws van de KVN en ander klokkennieuws


LAATSTE NIEUWS CORONAVIRUS

IN VERBAND MET DE CORONASITUATIE HEEFT HET BESTUUR BESLOTEN ALLE KOMENDE KVN-ACTIVITEITEN SLECHTS ONDER VOORBEHOUD TE PUBLICEREN. ENKELE ACTIVITEITEN ZULLEN WAARSCHIJNLIJK DOORGANG VINDEN. ZIE AGENDA.



"Op reis door de tijd", een nieuwe presentatie in Museum Zaanse Tijd

Na de heringerichte kamers met Zaanse en Amsterdamse klokken, toont Museum Zaanse Tijd een geheel nieuw ingerichte klokkenzaal met Nederlandse uurwerken uit verschillende eeuwen. De beroemde Nederlandse geleerde Christiaan Huygens (1629-1695) treedt daarbij op als gids. Hij was het die de tijdmeting met de uitvinding van het slingeruurwerk een grote stap verder bracht. Deze revolutionaire vinding ondervond, als zoon van de secretaris van de stadhouder en dankzij zijn warme contacten met de wetenschappelijke kringen rond de hoven in Frankrijk en Engeland, ook onmiddellijke navolging buiten de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Meer dan terecht maakt Huygens dan ook deel uit van de Nationale Canon, ook na de recente ingrijpende herziening.

Maar behalve zijn slingeruurwerk deed Huygens meer uitvindingen op het gebied van de tijdmeting. Zo bedacht hij de onrust, die niet alleen op grote schaal zou worden toegepast in zakhorloges; maar onder meer bij Huygens’ leven ook in een planetarium, thans bewaard in Museum Boerhaave. Naast wiskundige en homo universalis was Huygens bovenal sterrenkundige. Zijn observaties van de maan en de ringen van Saturnus waren evenzeer baanbrekend. Maar ook voor de internationale scheepvaart van onze zeevarende natie zocht hij naar oplossingen voor het bepalen van de lengtegraad met behulp van een experimenteel zee-uurwerk, waar anderen vooral gericht waren op sterren en de zon bij de navigatie over de wereldzeeën. Toch zou zijn slingeruurwerk het paradepaardje blijven, waar nog generaties lang aan werd vastgehouden.

De nieuwe presentatie van Museum Zaanse Tijd telt een aantal zeventiende eeuwse topstukken, zoals Haagse klokken van Salomon Coster en Pieter Visbagh en de klok met volledige kalender van Anthony Hoevenaer. ‘Op reis door de Tijd’ voert de bezoeker echter ook door de eeuwen volgend op onze roemruchte Gouden Eeuw. Zo verbeelden gecompliceerde wijzerplaten in staande horloges van Gerrit Knip en Dames Starre de astronomische interesse van aandeelhouders van de VOC en WIC in Amsterdam en Hoorn. Scheepschronometers van Friedrich Knebel en Andreas Hohwü uit de eerste helft van de negentiende eeuw luidden de scheepvaart in het stoomtijdperk in. In deze periode maakten de stoomtreinen de behoefte aan internationale standaardisatie van de tijd evident. Regulateurs, zoals een exemplaar van Alexander Kaiser, gebruikt in de Leidse sterrenwacht, illustreren dit tijdvak.

Behalve een visueel sterk opgefriste opstelling maakt Museum ook gebruik van hedendaagse middelen om de bezoekers te informeren. Via de smartphone kunnen bezoekers een aantal korte gesproken en gefilmde toelichtingen beluisteren en bekijken. Deze geven niet alleen achtergrondinformatie, maar tonen ook bewegende beelden, die niet in alle gevallen live te zien kunnen zijn. Het meest spectaculair is wellicht de Time Lapse opname van de wijzerplaat van Gerrit Knip. Hierop wordt de uur- en jaarcyclus sterk versneld, waarbij behalve de wijzers ook de sterrenhemel zichtbaar voorbijtrekt.

‘Op reis door de Tijd’ daagt de bezoeker niet alleen uit achter de schermen van de tijd te kijken, maar zich ook af te vragen waar tijd vandaan komt en welke rol deze ook in ons tijdperk nog altijd inhoudt. Het in 1976 opgerichte museum aan de Zaanse Schans heeft klaarblijkelijk de tijd en tijd maken voor dit juweel wordt ruimschoots beloond!

Vanaf 15 oktober 2021. Dagelijks geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Museumkaarthouders en KVN-leden (op vertoon van ledenpas) gratis toegang.


Tentoonstelling "Klokken vertellen" in Heerenveen.

Dinsdag 20 april j.l. is er in Heerenveen een gesprek geweest met daarbij mevrouw Trip, directrice van het Museum Heerenveen. Daar werd het plan op tafel gelegd om over anderhalf tot twee jaar een expositie te organiseren met als werktitel “Klokken Vertellen”. Het gaat hierbij dus puur om het uiterlijk van de klok. Dit uiterlijk vertelt ons iets over een historische gebeurtenis, zoals bijvoorbeeld Napoleon en de slag bij Waterloo. Of laat ons zien hoe er gewerkt werd zoals bij de Hannekemaaiersklok of hoe een werkplaats in die tijd functioneerde. Denk aan een zaagmolen of zelfs een apotheek. Ook de status of positie van de eigenaar is een enkele keer duidelijk gemaakt op de wijzerplaat.

Graag willen wij uw hulp hierbij. Mocht u in het bezit zijn van een nederlandse klok met een wijzerplaat, die iets te vertellen heeft (door bechildering en/of bepaalde symbolen) en u bent bereid om daar gedurende drie maanden afstand van te doen, graag aanmelden. Het liefst met een foto bij ons bestuurslid Harry Prenen. E-mail: harry@prenen.nl. Harry inventariseert de aanmeldingen samen met de mensen van de Friese Klokkengroep en zorgt voor een professionele foto. We streven naar een maximum van vijftig Nederlandse klokken. De klokken worden allemaal gefotografeerd met daarbij de tekst van wat de wijzerplaat te vertellen heeft. Dit alles voor een catalogus die klaar moet zijn op de dag van de opening.
Let wel, het gaat niet alleen om Friese klokken, maar ook om andere nederlandse klokken.

Ook zullen de professionele restaurateurs van wijzerplaten benaderd worden. Zij kunnen ons helpen met de zoektocht naar klokken, met in acht neming van de privacy van de eigenaar.

Voorlopig is de periode 1 oktober 2022 - 18 januari 2023 geagendeerd. Het idee is om ook een educatief programma voor kinderen aan te bieden.


TV-INTERVIEW JOHN SELDERS OVER ZIJN NIEUWE BOEK "HONDERD HOUTEN HORLOGEHOUDERS".

Ziehier mijn 73ste highlight in mijn 12-jarige pensioentijd. Hoofdthema achteraf:” Maak ook een boek voor het te laat is”. Ik ben de tweede spreker als amusementsmoment tussen spreker 1 (lokale politiek) en spreker 3 (de zorg). Nummer 4 is een biersommelier om de levensbalans erin te houden.

John en Johan Selders

Kopieer in uw browser: https://www.zuidwestupdate.nl/tv/m2/?v=546226242


Vorderingen bij de tot standkoming van een Tijdmuseum.

In Den Haag zijn we bezig in het depot van het toekomstig TIJDmuseum op Noordeinde 64A. Momenteel voornamelijk in voorbereiding op wat hopelijk gaat gebeuren: de inrichting en opening van Het TIJDmuseum en het nationaal Studiecentrum!

Afgelopen jaar zijn de bibliotheek en de archieven van de SMAT weggehaald uit Schoonhoven. Na de corona moeten er nog enkele restanten volgen.
De nieuwe locatie Noordeinde 154A in Den Haag is wegens het overlijden van de eigenaar niet meer voor ons beschikbaar. Daarom staan de bibliotheken van de SMAT, BoomTime en het Museum Zaanse Tijd opgeslagen in de kelders van Noordeinde 64A. Dit pand hadden we reeds tot onze beschikking en is nu door een kleine, enthousiaste groep vrijwilligers opgeknapt.
De eerste helft van de SMAT-collectie wordt nu uitgepakt. De rest staat nog in opslag. Het uitpakken vordert en naar verwachting kan er over korte tijd een begin worden gemaakt met het inventariseren, documenteren en gestructureerd opnemen in het depot.
Hopelijk komt binenkort ook de rest van de kelders en ruimte op de begane grond vrij, zodat er weer extra ruimte vrij komt voor de SMAT-collectie en stukken, die momenteel niet passen in de collecties van Museum Zaanse Tijd en BoomTime. Tevens kan er op de begane grond worden verbouwd en gebouwd aan expositieruimten van het TIJDmuseum. Hiervoor bestaan al volop ideeën.
Inmiddels is er al 25 kuub aan boeken en 8 kuub aan tijdschriften. Ook die moeten geïnventariseerd worden.

In dit verband volgt hier een dringende oproep:

De directeur van het museum Zaanse Tijd is, met hulp van enkele vrijwilligers, druk bezig om de boekencollecties van het MNU, de SMAT en Boom-Time uit te zoeken en klaar te maken voor het nationaal studiecentrum in Den Haag. Een probleem is het vinden van een plaats waar men de 25 kubieke meter aan overtollige boeken kan opslaan en verder uitzoeken. Ideaal zou zijn een plaats in de regio Amsterdam, om vandaar ook deze boeken naar de Rikketik te brengen of anderszins te verkopen (website/webshop museum, Catawiki, Marktplaats, website KVN…). Geld is er niet om een locatie te huren dus wordt er een dringend beroep gedaan op onze leden of er mensen zijn die een oplossing kunnen bieden. Graag contact opnemen met Hans van den Ende, e-mail: hende@hetnet.nl



KVN ruim 500 leden

De KVN blijft in beweging. Door het actief leden werven zijn we nu ruim over de 500 leden!

Voor de KVN was de Rikketik van 6 oktober 2019 de meest succesvolle ooit. Per die datum hebben we 11 nieuwe leden kunnen verwelkomen en hebben we de nodige mensen aan het twijfelen kunnen brengen. Dus wie weet, dit jaar zeshonderd?




Ander nieuws


Brisantgranaten hangen jaren als gewicht aan een klok
(naar een artikel in het AD Groene Hart)

Na het zien van een TVprogramma over de Explosieven Opruimingsdienst (EOD) bij RTL 5 realiseerde een inwoner van Nieuwkoop zich, dat de voorwerpen, die al jaren als gewicht aan de klok hingen, wel erg op explosieven leken.
Na een belletje met de EOD is een medewerker van deze dienst gaan kijken naar de "gewichten". Het bleken inderdaad kleine brisantgranaten te zijn.
De granaten zijn inmiddels vernietigd op een locatie bij Nieuwveen, zo meldt de gemeente Nieuwkoop op Facebook.


Cursus uurwerktechniek

In de maand september 2019 heeft Matthé Petersen met veel succes gedurende twee avonden voor veel belangstellenden een introductiecursus (toren)uurwerktechniek verzorgd in het Museum Klok en Peel te Asten. Een vervolgcursus staat er aan te komen, waarin de cursisten onder leiding van Matthé, echt aan een torenuurwerk kunnen werken. Wanneer dat het geval zal zijn is i.v.m. de coronasituatie nog niet duidelijk.