De alles-over-comtoises-studiegroep


De eerstvolgende bijeenkomst van de Comtoisegroep2011 is zaterdag 30 maart 2019


Verslag bijeenkomst van 27 oktober 2018

Deze bijeenkomst had twee onderwerpen die door Peter Both werden gepresenteerd:
*       Een discussie over het restaureren van diverse comtoiseklokken aan de hand van een aantal praktische voorbeelden. En hoe ver kan je daarin gaan?
*       Een presentatie waarin de methoden van schoonmaken van de belangrijkste onderdelen van de comtoiseklok aan de orde komen.
Het is een geanimeerde bijeenkomst geworden want veel leden van de comtoisegroep vinden het schoonmaken, repareren en restaureren van comtoises het leukste onderdeel van hun hobby. Er ontstond een levendige discussie want er zijn verschillende methoden van schoonmaken en restaureren. En welke men kiest is weer afhankelijk van smaak.
Een ander onderwerp dat is besproken is : hoe ver ga je met restaureren van comtoiseklokken? Wat is nog wel en wat is niet meer geoorloofd?                                              
Aan de hand van foto’s en een aantal ongerestaureerde klokken waarbij ook onderdelen ontbraken is uitvoerig gediscussieerd over wat wel en niet meer kan. De conclusie was dat men het terugbrengen van de klok in de oorspronkelijke staat een prima uitgangspunt vond. Ook als hiervoor nieuwe materialen nodig zijn. Men was het wel eens dat zaken zoals signeringen, jaartallen en andere versieringen aanbrengen die er oorspronkelijk niet op zaten met als doel de waarde te verhogen, niet acceptabel zijn. Of men moet er bij vertellen wat er exact aan de klok is gedaan.
Er waren wederom weer circa 25 fraaie en bijzondere comtoises te bewonderen, die dan ook de nodige aandacht kregen. En er waren ruim 60 leden aanwezig en deze gingen, gezien de positieve reacties, met een tevreden gevoel naar huis.
Peter Both
Cees Gadella
Comtoisegroep 2011.

Hieronder enkele impressiefoto's van Cees Gadella.


Wat is en doet de Comtoisegroep2011?

De Comtoisegroep2011 is in november 2011 gestart door Peter Both en Cees Gadella. Aanleiding was de succesvolle tentoonstelling over vroege comtoiseklokken: “Van Torenuurwerk tot huisklok” van maart tot en met september 2011 in het voormalige klokkenmuseum in Schoonhoven. Deze tentoonstelling was door hen opgezet en samen met de medewerkers van het museum georganiseerd. De comtoisegroep ging onder de vlag van KVS haar activiteiten organiseren.

Deze groep, die inmiddels uit bijna 100 leden bestaat, organiseert twee maal per jaar, in het voor- en najaar, een bijeenkomst over onderwerpen die met comtoiseklokken te maken hebben. Tijdens deze bijeenkomsten wordt een presentatie/lezing gehouden en zijn er circa 20 vaak fraaie en bijzondere comtoises te bekijken. Onderwerpen uit de afgelopen jaren zijn o.a. :

  • Het restaureren van comtoises
  • De eerste makers van comtoiseklokken n.a.v. de studie van Georg von Holtey
  • De Franse Revolutie, het keizerrijk van Napoleon en de comtoiseklok
  • Bijzondere comtoises met meerdere bellen en wijzers
  • Van gietstuk naar feuille 1815 – 1830
  • Comtoises uit de Haute Saône, Haute Marne en comtoise-lantaarnklokken
  • Waarom is de comtoiseklok juist in 1700 in de Jura ontstaan?
  • Cartouche wijzerplaten op comtoiseklokken 1720 - 1780
  • De 100-jarige innige relatie tussen de comtoiseklok en de Franse Haan
  • De verschillende slagwerken van de comtoise

Indien u belangstelling heeft om een bijeenkomst bij te wonen, kunt u een mail sturen naar comtoisegroep2011@ziggo.nl. U krijgt dan vanzelf een uitnodiging voor de volgende bijeenkomst.

Heeft u een idee voor een onderwerp, presentatie of lezing , neem dan contact op met Peter Both 06-29625545 of Cees Gadella 06 –28522812

Leden van de comtoisegroep zijn lid van KVS en kunnen naast de bijeenkomsten van de comtoisegroep ook nog allerlei andere activiteiten van KVS bijwonen. Wilt u lid worden kijk dan op de pagina "lid worden" op deze website. U krijgt dan nog andere voordelen zoals o.a. 4 maal per jaar een prachtig TIJDSCHRIFT met veel informatie over klokken. En dat voor maar € 35 per jaar.



Bezoek aan het Comtoisemuseum in Düsseldorf.

Op 8 september 2018 heeft de comtoisegroep het comtoisemuseum van Bernd Deckert In Düsseldorf bezocht. Rond 11.00 uur waren alle deelnemers aanwezig en na de koffie vertelde Bernd Deckert hoe zijn museum is ontstaan. In 1968 kocht hij zijn eerste comtoise en daarna ging hij deze klokken restaureren en verkopen. Bijzondere comtoises heeft hij in die tijd opzij gelegd en in 2001 ontstond het idee om een museum te beginnen. Inmiddels bevat het museum meer dan 400 comtoiseklokken vanaf het begin rond 1700 tot het einde van de productie in 1920. De collectie bevat veel bijzondere en fraaie exemplaren. En comtoises die je in geen enkele andere verzameling tegen komt.

Klokken met bijzondere gangsystemen, meerdere bellen en wijzers maar ook met bewegende poppen. En comtoises uit de Haute Marne en Haute Saône streek.

Verder hield Bernd Deckert een verhaal over het ontstaan van de comtoiseklok op basis van een uitgebreide literatuurstudie en zijn ruim 40 jaar ervaring als verzamelaar en restaurateur. Volgens hem was de comtoise ontstaan in de Haute Saône en Haute Marne streek en niet in de Franse Jura. En zijn de Mayets niet de voorvaderen van de comtoiseklok. Hij is tot deze conclusie gekomen na zijn samenwerking met Ton Bollen waarbij hij veel vroege klokken heeft onderzocht en gefotografeerd. Hij heeft hierover een nieuw boek geschreven: “Ursprung der Comtoise-Uhren”. Dit boek omvat 150 pagina's tekst en een paar foto's . Verder ontvangt de koper van dit boek een password waarmee hij op de website van het museum toegang krijgt tot meerdere foto's van vroege comtoiseklokken die in het boek worden genoemd. Dit boek kost € 35 exclusief verzendkosten en is te bestellen via : www.comtoise.com.

Na het verhaal van Bernd Deckert hebben we de klokken in het museum uitgebreid bekeken en zijn er de nodige vragen over gesteld.
De deelnemers waren zeer onder de indruk van de unieke verzameling comtoiseklokken en gingen zeer tevreden weer naar huis.

Met dank aan de verschillende rijders die deze excursie mogelijk hebben gemaakt.


Peter Both/Cees Gadella


De bijeenkomst van de Comtoisegroep op zaterdag 24 maart 2018:

Het thema was:

“ De zon is het langste en meest voorkomende symbool op de comtoiseklok! “

De Franse haan is het meest bekende symbool op de comtoiseklok. Want niet voor niets worden de vroegere comtoises “haantjesklokken” genoemd. Echter de zon is het langst gebruikte symbool op de comtoiseklok. Deze komt al voor rond 1730 maar is ook nog zichtbaar rond 1860. En natuurlijk in veel verschillende gedaantes. Vooral binnen de gietstukken en de feuilles zijn vele varianten met een zon bekend. Kleine en grote zonnen met allerlei andere symbolen.
De zon stond voor de god Helios en duidde de dag aan met de opkomst en het ondergaan van de zon. Maar symboliseerde ook het Franse koningshuis met Lodewijk de XIV als “zonnekoning”.
De bijeenkomst werd gehouden in het Dorpshuis in Odijk. Zo'n 50 comtoiseliefhebbers hebben weer veel kennis kunnen uitwisselen. Ook kwamen er veel ideën naar voren voor volgende bijeenkomsten.
Voor vragen of voor méér informatie: stuur een mail naar comtoisegroep2011@ziggo.nl of bel 06- 28522812 of 06-29625545


Op zaterdag 25 maart 2017 had de comtoisebijeenkomst als onderwerp:

“De 100 jarige innige relatie tussen de comtoiseklok en de Franse haan”.

De Franse haan is het nationale symbool van Frankrijk. En dit is op de Comtoiseklok al snel na het ontstaan van deze legendarische klok zichtbaar. Op de eerste cartoucheklokken vinden we al de haan in verschillende gedaanten. En deze komt echt tot bloei als de comtoises met een schotel- en bolle wijzerplaat verschijnen. In die periode is de haan in veel verschillende vormen op de comtoiseklok zichtbaar en geeft daarmee ook de geschiedenis van Frankrijk in die periode weer. Maar ook in de tijd van Napoleon en de periode erna blijft de haan op de comtoiseklok zichtbaar. Wel minder vaak dan voorheen, maar soms wel op een verrassende manier. Op deze bijeenkomst waren 34 verschillende  comtoiseklokken te zien. Er waren ook bijzondere comtoises met extra bellen en wijzers, waarop de haan duidelijk zichtbaar is. 57 deelnemers beleefden weer een heerlijke comtoisemiddag!


Op zaterdag 28 oktober 2017 was het onderwerp:

"De Comtoiseklok heeft veel verschillende slagwerken!"

Ruim 60 deelnemers hebben op deze bijeenkomst hun hart kunnen ophalen aan de techniek van comtoises. De verschillende gebruikte slagwerksystemen werden in een presentatie met uitgebreide details getoond. En er was, zoals op alle bijeenkomsten, weer een groot aantal bijzondere en fraaie Comtoiseklokken te bekijken, waarbij het slagwerk op meerdere bellen al werkend werd getoond. In deze bijeenkomst kwam dus vooral de nadruk op het uurwerk te liggen. En minder op het uiterlijk van de Comtoise.

Chris Hooijkaas, verzamelaar van Comtoise- en lantaarnklokken met een bijzonder uurwerk, verzorgde deze presentatie.


Voor méér informatie over de bijeenkomsten: stuur een mail naar cagadella@home.nl of bel 06- 28522812 of 06-29625545



Hieronder enkele foto's van 28 oktober 2017 van Cees Gadella